Бибісара Асаубаева үміткерлер турнирінде Қазақстан тарихындағы ең үздік нәтижені көрсетті

2026 жылғы ФИДЕ үміткерлер турнирі аяқталды. Турнир 2026 жылғы 29 наурыз бен 15 сәуір аралығында Кипрдің Пафос қаласындағы 5 жұлдызды Cap St Georges Hotel & Resort қонақүйінде өтті.

Әлемнің ең мықты сегіз шахматшысы айналмалы жүйе бойынша 14 тур ойнады.

Қазақстандық Бибисара Асаубаева екінші орын алып, 8 ұпай жинады. Жеңімпаз атанған Үндістан өкілі Вайшали Рамешбабу 8,5 ұпай жинады.

Соңғы тур алдында Бибисара Асаубаева мен Вайшали Рамешбабу тең нәтиже көрсетті — әрқайсысында 7,5 ұпайдан болды. Қазақстандық шахматшы ақ тастармен Үндістан өкілі Дивья Дешмухқа қарсы ойнап, партия тең аяқталды. Ал Вайшали Рамешбабу қара тастармен Катерина Лагноны жеңді. Қытайлық Чжу Цзиньэр украиналық Анна Музычукпен тең түсті. Александра Горячкина Қытай өкілі Тань Чжунъиді жеңді.

Әйелдер арасындағы үміткерлер турнирінің қорытынды кестесі:

GM Вайшали Рамешбабу (2470, Үндістан) — 8½ ұпай;
GM Бибисара Асаубаева (2516, Қазақстан) — 8 ұпай;
GM Чжу Цзиньэр (2578, Қытай) — 7½;
GM Александра Горячкина (2534, FIDE) — 7½;
GM Анна Музычук (2522, Украина) — 7;
GM Катерина Лагно (2508, FIDE) — 6½;
GM Дивья Дешмух (2497, Үндістан) — 5½;
GM Тань Чжунъи (2535, Қытай) — 5½.
Әйелдер турнирінің жүлде қоры 300 000 еуроны құрады. Бірінші орынға — 28 000 еуро, екінші орынға — 17 000 еуро, үшінші орынға — 8600 еуро берілді. Әр қатысушы қосымша әр жарты ұпай үшін 2200 еуродан алды.

Бибисара Асаубаева 2004 жылғы 26 ақпанда дүниеге келген. Ол шахматпен төрт жасынан айналыса бастады. Қазақстан тарихында алғаш рет 7 жасында 8 жасқа дейінгі санатта әлем чемпионы атанды. Кейін 2020 жылы халықаралық шебер, 2019 жылы әйелдер гроссмейстері және 2025 жылы гроссмейстер атақтарын алды.

Бибисараның қоржынында блиц бойынша үш дүркін әлем чемпионы атағы бар — 2021, 2022 және 2025 жылдары. Ол 2021 жылы рапид бойынша әлемнің вице-чемпионы атанды. 2025 жылы ФИДЕ Үлкен швейцарка турнирінде қола жүлде жеңіп алды. 2021 жылы онлайн форматта Азия чемпионы болды. 2023 және 2024 жылдары әйелдер Гран-при кезеңдерінде үш рет жүлдегер атанды.

Қазақстан әйелдер құрамасының сапында Бибисара команданың жетістіктеріне үлкен үлес қосты. Ол бірінші тақтада көшбасшылық еткеннен бері команда ірі жарыстарда тұрақты түрде жүлделі орындарға ие болып келеді. 2023 жылы команда Быдгощ қаласында (Польша) өткен әлем чемпионатында күміс, ал Ханчжоудағы Азия ойындарында қола жүлде алды. 2024 жылы Будапешттегі шахмат олимпиадасында Қазақстан әйелдер құрамасы тарихта алғаш рет командалық медаль — күміс жеңіп алды. Бұл нәтижелер бүкіл команданың еңбегі мен Бибисараның көшбасшылығының арқасында мүмкін болды.

Мемлекет спортшының еңбегін жоғары бағалады. Бибисара 2023 жылы Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері атағын алды. Оған 2025 жылы «Барыс» орденінің II дәрежесі, 2024 жылы «Барыс» орденінің III дәрежесі және 2019 жылы «Шапағат» медалі табысталды.

Бұл — Қазақстан шахмат тарихында ел өкілі алғаш рет үміткерлер турниріне қатысқан жағдай. Бибисара Асаубаева екінші орын алып, бұл нәтиже Қазақстан шахматы үшін ең жоғары жетістік болды.

Сол күндері және сол Cap St Georges Hotel & Resort қонақүйінде ерлер арасындағы үміткерлер турнирі де өтті. Ерлер турнирінің жүлде қоры 700 000 еуроны құрады.

Ерлер турнирінде жеңімпаз турнир аяқталуына бір тур қалғанда анықталды. Өзбекстандық Жавохир Синдаров 10 ұпай жинады. Ол турнирді сенімді өткізіп, 6 жеңіс пен 8 тең ойын көрсетті. Нидерланд өкілі Аниш Гири 8,5 ұпаймен екінші орын алды. АҚШ өкілі Фабиано Каруана 7,5 ұпаймен үшінші болды.

Ерлер турнирінің қорытынды кестесі:

GM Жавохир Синдаров (2745, Өзбекстан) — 10 ұпай;
GM Аниш Гири (2753, Нидерланд) — 8½;
GM Фабиано Каруана (2795, АҚШ) — 7½;
GM Вэй И (2754, Қытай) — 7;
GM Хикару Накамура (2810, АҚШ) — 6½;
GM Маттиас Блюбаум (2698, Германия) — 6;
GM Рамешбабу Прагнанандха (2741, Үндістан) — 6;
GM Андрей Есипенко (2698, FIDE) — 4½.
Ерлер турнирінде бірінші орын үшін 70 000 еуро, екінші орын үшін 45 000 еуро, үшінші орын үшін 25 000 еуро төленді. Әр қатысушы қосымша әр жарты ұпай үшін 5000 еуродан алды.

Әйелдер турнирінің жеңімпазы Вайшали Рамешбабу әлем чемпионы атағы үшін қазіргі чемпион Қытай өкілі Цзюй Вэньцзюньмен матч ойнау құқығына ие болды. Ал ерлер турнирінің жеңімпазы Жавохир Синдаров қазіргі әлем чемпионы Үндістан өкілі Гукеш Доммараджумен кездеседі.