Алматыда FIDE World University Team Chess Championship 2026 турнирі аяқталды
Алматыда университеттер арасындағы шахматтан 2026 жылғы әлемдік командалық чемпионаттың жеңімпазы мен жүлдегерлері анықталды, деп хабарлайды Sport+ Қазақстан шахмат федерациясына сілтеме жасап.
Бірінші орынды Ural State Mining University командасы жеңіп алды, екінші орынды АҚШ өкілдері — Saint Louis University иеленді, ал шиеленіскен күресте қола жүлдені Қазақ ұлттық спорт университетінің астаналық командасы жеңіп алды.
Үшінші орын үшін матч ең көріністі әрі эмоцияға толы болды. KNUS та, University of Texas at Dallas та өз позицияларынан шегінбеді. Бірінші матч америкалықтардың пайдасына 2,5–1,5 есебімен аяқталды. Гроссмейстер Қазыбек Нөгербек гроссмейстер Самант Адитьямен тең түсті, халықаралық мастер Арыстан Исанжулов Яир Парховты жеңді, ал халықаралық мастер Меруерт Қамалиденованың гроссмейстер Кустав Чаттерджимен және Әлішер Мәжкеновтің әйелдер гроссмейстері Мэли-Жад Уэллемен кездесулері жеңіліспен аяқталды. Екінші матчта есеп тағы да 2,5–1,5 болды, бірақ бұл жолы қазақстандық команданың пайдасына. KNUS-қа бір-бір ұпайдан Арыстан Исанжулов пен Меруерт Қамалиденова әкелді, тағы жарты ұпайды Қазыбек Нөгербектің тең ойыны қосты.
Қазақстандық және америкалық командалар тай-брейкке шықты — 3+2 бақылауымен бір блиц-матч. Әсіресе Қазыбек Нөгербек үшін жағдай қиын болды. Оның Самант Адитьямен партиясы соңғы болып аяқталды, сол сәтте University of Texas at Dallas қазірдің өзінде екі ұпай жинаған болатын. Матч есебін теңестіріп, қолаға деген үмітті сақтап қалу үшін Қазыбекке тек жеңіс керек еді. Ол жеңіске жетті де, блицтегі есеп 2–2 болды. Үшінші орынның тағдыры «армагеддонда» шешілді.
«Армагеддонда» әр командадан бір ойыншы қатысты. Жеребе бойынша командалардың бірінші нөмірлері — Қазыбек Нөгербек пен Самант Адитья кездесті. Кездесу қазақстандықтардың жеңісімен аяқталды.
«Әрине, қиын болды. Мен тек өз командам мен университетім үшін ғана емес, бүкіл елді ұсынатынымды түсіндім, сондықтан қатты толқыдым. Бізге жаттықтырушының жанымызда болуы, ал бүгін ректорымыздың келуі үлкен қолдау болды. Біз жеңуді өте қаладық және әрбір командалас өз үлесін қосты. Мотивация өте жоғары болды. Мұндағы барлық қарсыластар өте күшті — әлемдегі ең үздік университеттер мен оларда оқитын ең күшті шахматшылар келді. Тіпті оңайырақ көрінген партияларда да бір секундқа да босаңсуға болмайтын еді: кез келген қарсылас тосын сый сыйлай алатын. Сондықтан біз әр партияда барынша тырыстық. Шешуші партияларға келсек, маған тәжірибе көмектесті — мен өмірімде көптеген армагеддондар мен блицтер ойнадым, сондықтан қатты толқымауға тырыстым», — деп әңгімеледі гроссмейстер Қазыбек Нөгербек.
Бірінші орын үшін екі матч та 2,5–1,5 есебімен FIDE Ural State Mining University өкілдерінің пайдасына аяқталды. Гроссмейстер Арсений Нестеров гроссмейстер Арьян Чопрамен екі рет тең түсті, гроссмейстерлер Рудик Макарян мен Бхарат Субраманиям, сондай-ақ Сергей Лобановтың Николози Качаровамен, кейін Виктор Гажикпен кездесулері де тең аяқталды. Урал командасына жеңісті халықаралық мастер Лея Гарифуллина әкелді, ол әйелдер гроссмейстері Талия Сервантес Ландейроны екі рет жеңді. Жеңімпаздардың өздері айтуынша, финал бақылауда болды, жартылай финалда қазақстандық команданы өту қиынырақ болған.
«Шынын айтсам, финал өте бақылаулы өтті. Бірден байқалды — төртінші тақтада біз үлкен фаворитпіз, ал үшінші тақтада ұстап тұру керек. Сондықтан, жалпы алғанда, күн босаң өтті. Қызығы, жартылай финалда Қазақстан командасымен матч қиынырақ болды. Бірінші матчты ұтып алу қаупі болды, бірақ екіншісін сенімді жеңдік, ал біріншісін құтқара алдық. Жалпы мұндай чемпионат алғаш рет өткізіліп отыр, сондықтан оны жеңу өте қуанышты. Ұйымдастыру жағынан да айтарлықтай сұрақ жоқ. Алматыда болып, осы турнирге қатысу үлкен ләззат болды», — деп айтады Ural State Mining University командасының қатысушысы Рудик Макарян.
FIDE World University Team Chess Championship алғаш рет өткізілді. Финалдық кезеңге қатысу құқығы үшін 49 елден 79 университеттік команда бақ сынасты. Онлайн-квалификация қорытындысы бойынша сегіз күшті команда іріктеліп алынды, тағы сегіз команда ұйымдастырушылардың шақыруымен қатысты. Осылайша, Алматыдағы финалдық кезеңге 16 университеттік команда қатысты. Топтық кезеңнен кейін сегіз күшті команда плей-оффқа шықты. Плей-оффқа ширек финал, жартылай финал, үшінші орын үшін матч және финал кірді.
«Құрметті достар, қазір қазақстандық KNUS командасының осы әлемдік командалық чемпионатта қола жүлде жеңіп алғанын хабарлау маған өте қуанышты. Бұл соңғы минуттарда ғана болды. Біз қатты толқыдық: тай-брейкте біздің команда іс жүзінде ұтылған матчта тұрған еді, бірақ Қазыбек Нөгербек қарсыласын алдап, тай-брейктің екінші партиясында жеңіске жетті, содан кейін армагеддон партиясы өтті. Тағы да Қазыбек Нөгербек америкалық команданың капитанымен жекпе-жек ойнады. Позиция жалпы тең еді, бірақ, әрине, ойындық. Бүгін Қазыбекке сәттілік күлімсіреп, ол осы партияны жеңіп, командамызға жеңіс пен пьедесталдағы үшінші орынды әкелді. Біз бұған өте қуаныштымыз. Жалпы турнир сәтті өтті, алты құрлықтан бізге қонаққа келген барлық студенттердің пікірі бойынша. Біздің қаламыз керемет, біз оларды экскурсияға апардық, олар біздің тауларымызды, мұражайларымызды, ғажайып атмосфераны тамашалады. Және, мүмкін, ең бастысы — Қазақстанның университеттер арасындағы алғашқы әлемдік командалық чемпионатты өткізу бастамасы сәтті болды», — дейді Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дәрмен Садвақасов.
Чемпионат әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Farabi Hub-ында өтті. Жарысты ұйымдастырушылар: Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE), Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі, Қазақстан шахмат федерациясы, Алматы қаласының әкімдігі. Іс-шараның бас серіктестері — Freedom компаниялар тобы, «Шапағат» корпоративтік қоры. Ресми серіктестер: әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Almaty Tourism Bureau және Visit Almaty, Herbalife компаниясы, Lichess.org онлайн-платформасы, «Zigi-Zagi» сусындар бренді, Qutty Band смарт-сағаттар бренді.
Жарыстың ақпараттық серіктестері: «Еуразия» Бірінші арнасы, Qazsport, «Хабар» агенттігі, 24.kz, Jibek Joly, Silk Way, 7tv, «Астана» телеарнасы, «МИР» ТРК, Sport+, «Курсив», «Қазинформ», Tengrinews, TengriSport, Vesti.kz, Amanat media group, NewTimes, Bes.media, Aikyn.kz, Liter.kz, DK News, Ult.kz, Sportinform.kz, Azattyq Ruhy, Turkystan.kz, Жұлдыз FM, Радио NS, Orda.fm, Toppress, Today Info, Chessно говоря, ChessBase.
